دەستپێشخەرییە نوێیەکان لە ئیمارات، ڕێککەوتنی UMG لەگەڵ Hook، و یاساکانی کۆمسیۆنی KOMCA بۆ زیرەکیی دەستکرد، چۆن شێوازی مافەکانی مۆسیقا لە ئاستی جیهانیدا دەگۆڕن.

پوختەی گۆڕانکارییەکانی مافی کۆپیکردنی مۆسیقای جیهانی

دەستپێشخەرییە نوێیەکان پیشانی دەدەن کە پیشەسازی مۆسیقای جیهانی بەرەو سیستەمێک دەچێت کە تێیدا بەکارهێنانی مۆسیقا دەبێت بە مۆڵەت بێت، چالاکی داهێنەرانە بەبەڵگە بکرێت، و خاوەن مافەکان کۆنترۆڵی تەواویان هەبێت.

سێ گۆڕانکاری سەرەکی ئەم ئاڕاستەیە دەسەلمێنن:

• ئیمارات: جێبەجێکردنی مۆڵەتی بەکۆمەڵی مۆسیقا بۆ بەکارهێنەرانی بازرگانی.

• کۆمپانیای UMG (Universal Music Group): ڕێگەدان بە ڕیمیکسی پەسەندکراوی هەواداران لە ڕێگەی پلاتفۆرمی Hook.

• ڕێکخراوی KOMCA لە کۆریای باشوور: تۆمارکردنی مەرجدار بۆ ئەو گۆرانییانەی کە مرۆڤ سەرپەرشتییان کردووە و زیرەکیی دەستکرد (AI) هاوکار بووە.

گۆڕانکارییەکان لە مافی مۆسیقای جیهانیدا چین؟

• ئیمارات: بازاڕێکی فەرمی بۆ مافی پەخشکردنی مۆسیقا لە شوێنە بازرگانییەکاندا دروست دەکات.

• UMG و Hook: ڕیمیکسی هەواداران دەکەنە ناوەڕۆکێکی مۆڵەتدراو و بەدواداهاتوو.

• KOMCA: قەدەغەکردنی تەواوەتی لەسەر مۆسیقای بەرهەمهێنراو بە AI هەڵدەگرێت و سیستەمێکی تۆمارکردنی لەسەر بنەمای ئاشکراکردنی زانیارییەکان جێگیر دەکات.

یاسای سەرەکی ئەم گۆڕانکارییانە: مۆسیقا دەکرێت بەکاربهێنرێت و دەستکاری بکرێت، بەڵام تەنها کاتێک خاوەندارێتی، مۆڵەت، ئاماژەدان بە خاوەن بەرهەم (Attribution) و قەرەبووکردنەوە ڕوون و دیار بن.

سیستەمی نوێی مۆڵەتی مۆسیقا لە ئیمارات

ئیمارات جێبەجێکردنی بەڕێوەبردنی بەکۆمەڵی مافەکانی مۆسیقا لەژێر بڕیاری وەزاری ژمارە 136ی ساڵی 2026 دەستپێدەکات. کۆکردنەوەی ڕسوومات لە 1ی کانوونی دووەمی 2026ەوە دەستپێدەکات.

کێ پێویستی بە مۆڵەت دەبێت؟

• چێشتخانە و کافتریاکان

• ئوتێلەکان

• سەنتەرەکانی کڕین (مۆڵەکان) و شوێنە بازرگانییەکان

• یانە وەرزشییەکان

• کۆمپانیاکانی هێڵی ئاسمانی

• کەناڵەکانی ڕادیۆ و تەلەفزیۆن

• کۆنسێرت و بۆنە کەیفخۆشییەکان

• بەرنامە و پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەکان

مۆڵەتەکان بە شێوەیەکی گشتی بۆ ماوەی یەک ساڵ کارا دەبن و نوێ دەکرێنەوە. بڕی پارەکە بەپێی قەبارەی شوێنەکە، جۆری چالاکی و شێوازی بەکارهێنانی مۆسیقاکە دەستنیشان دەکرێت.

کێ ڕسووماتەکان کۆدەکاتەوە؟ دوو ڕێکخراوی ڕێگەپێدراو (CMO) بریتیین لە:

1. Emirates Music Rights Association

2. Music Nation

%10ی پارە کۆکراوەکان دەچێتە ناو سندوقی پاڵپشتی ڕووناكبیری بۆ مۆسیقا بۆ پاڵپشتیکردنی هۆنەرمەندان.

بەخشینەکان (Exemptions): دامەزراوە حکومییەکان، ناوەندە ئەکادیمییەکان، بۆنە نیشتمانییەکان، چالاکییە خێرخوازییەکان و ئاهەنگە کەسییەکان (بێ ئامانجی بازرگانی) لەم ڕسووماتە بەخشراون.

ڕێککەوتنی UMG و Hook بۆ ڕیمیکسی هەواداران

کۆمپانیای Universal Music Group و پلاتفۆرمی Hook ڕێککەوتنێکیان ڕاگەیاند کە ڕێگە بە هەواداران دەدات ڕیمیکس و ماستەر-ئەپ (Mashup) لێدراو دروست بکەن بە بەکارهێنانی تۆمارەکانی UMG.

• ڕیمیکس (Remix): دەستکاریکردنی تۆمارێکی ئامادەکراوە (گۆڕینی ڕیتم، ئامێرەکان، یان ستایل).

• ماشئەپ (Mashup): تێکەڵکردنی توخمەکانی دوو گۆرانی یان زیاترە بۆ دروستکردنی بەرهەمێکی نوێ.

مەرجەکان: هەموو گۆرانییەکان بەردەست نین. هۆنەرمەندان و خاوەن مافەکان دەتوانن دیاری بڕیار بدەن کەم گۆرانییانە ڕێگەپێدراون، چ ئامرازێک بەکاردێت، و ناوەڕۆکەکە لە کوێ بڵاودەکرێتەوە. بەم شێوەیە، چالاکی هەواداران دەبێتە سەرچاوەی دەستکەوتی داریی بۆ خاوەن مافەکان.

مەرجە نوێییەکانی ڕێکخراوی KOMCA بۆ مۆسیقای AI

ڕێکخراوی مافی کۆپیکردنی مۆسیقای کۆریا (KOMCA) یاسای قەدەغەکردنی تەواوەتی AI گۆڕی بۆ سیستەمێک کە بە مەرج مۆسیقای بەکارهێنەری AI پەسەند دەکات.

مەرجی سەرەکی: دەبێت داهێنانی مرۆڤ بەشێکی زۆر و بنەڕەتی بێت (زیاتر لە %51ی پرۆسەی داهێنانەکە تەنها لەلایەن مرۆڤەوە ئەنجام درابێت).

چ جۆرە مۆسیقایەک پەسەند ناکرێت؟ ئەو گۆرانییانەی تەنها بە نووسینی ڕستەی فەرمان (Prompt) بۆ AI دروستکراون پەسەند ناکرێن. مرۆڤ دەبێت بریاری سەرەکی لە دەق، میلۆدی، ئەڕێنجسازیدا دا بێت.

ئەو بەڵگەنامانەی دەبێت خاوەن بەرهەم هەڵیانبگرێت:

• فایلەکانی DAW (پرۆژەی تۆمارکردنەکە)

• فایلەکانی MIDI و نۆتەی مۆسیقا

• مێژووی دەستکاریکردن و ڕستە فەرمانەکان (Prompts) بۆ AI

• ڕوونکردنەوەی بڕیارە داهێنەرانەکانی مرۆڤەکە

پێدانی زانیاری هەڵە دەبێتە هۆی ڕاگرتنی ڕسوومات و هەڵوەشاندنەوەی پەیماننامەی خاوەن بەرهەم لەگەڵ KOMCA.

ئەم گۆڕانکارییانە چ واتایەکیان بۆ کۆمپانیا و هۆنەرمەندانی کورد (وەک AC Music) هەیە؟

1. بۆ کۆکردنەوەی مافەکان لە ئیمارات:

   • تۆمارکردنی ناوی دروستی گۆرانییەکان بە ئینگلیزی و کوردی.

   • ڕوون کردنەوەی زانیاری تەواوی هۆنراوەنووس، ئاوازدانەر، و بەرەبەرهێنەر (ISRC و UPC).

   • دیاریکردنی نوێنەری CMO بۆ کۆکردنەوەی مافەکان لە ئیمارات.

2. بۆ ڕیمیکسی ڕێگەپێدراو:

   • دیاریکردنی بەرهەمە ڕێگەپێدراوەکان بۆ دەستکاریکردن و شێوازی دابەشکردنی دااهات.

3. بۆ بەرهەمەکانی AI:

   • دروستکردنی فایلی بەڵگەنامەیی (Evidence File) بۆ هەر گۆرانییەک کە AI تێیدا بەکارهاتووە بۆ سەلماندنی ڕۆڵی سەرەکی مرۆڤ لە پرۆسەی داهێنانەکەدا.

پرسیارە دووبارەبووەوەکان (FAQ)

• کەی ئیمارات دەست بە کۆکردنەوەی رسووماتی مۆسیقا دەکات؟ 1ی کانوونی دووەمی 2026.

• ئایا هەموو گۆرانییەکانی UMG لە Hook دەستکاریکردنیان بۆ دەکرێت؟ نەخێر، تەنها ئەو بەرهەمانەی هۆنەرمەند و خاوەن مافەکان پەسەندی دەکەن.

• ئایا گۆرانییەک کە تەنها بە پرۆمپتی AI دروستکرابێت لە KOMCA تۆمار دەکرێت؟ نەخێر، بەهیچ شێوەیەک پەسەند ناکرێت.