Music
**پەیمانبەستنێن ژیرییا دەستکرد، بەلاڤکرۆکێن دروستکری و مافێن تێکستێن سترانان: سێ چیرۆکێن پیشەسازییا میوزیکێ کو دڤێت هەمی کۆمپانیایەکا تۆمارکرنێ چاڤدێریا وان بکەت**
سێ پەرەسەندنێن دوماهیێ یێن پیشەسازییا میوزیکێ دبیت وەکی کو بەحسێ بابه‌تێن جوداجودا بکەن دیار بن.
کۆمپانیایا BMG ڕێککەوتنەکا جیهانی دگەل پلاتفۆرمێ میوزیکا ژیرییا دەستکرد Suno ئەنجام داوە. ل ڤەکۆلینەکێ ل براتیل بەلاڤکرۆکێن دروستکری ل سەر پرۆفیلێن فەرمی یێن هونەرمەندێن ناودار دەرخستینە. د هەمان دەمدا، LyricFind و Monetunes هەڤپشکاتی کرینە بۆ فراوانکرنا کۆمکرنا تشتێن مافێن خودانێت تێکستێن سترانان (Royaltî).
لێ، هەرسێ چیرۆک ئاماژێ ددەنە ئاریشەکا بنەڕەتی یا ئێکگرتی: پیشەسازییا میوزیکا سەردەم گرێدایییە ب زانینا وێ چەندێ کو ب دروستی کێ خودانێ مافەکییە، کێ خودان دەسهەلاتە بۆ بکارئینانێ، چەوا ناڤەرۆک دهێتە نیاسین و پارە و داهاتێ ژێ پەیدا دبوو بۆ کێ دهێتە دان.
چیرۆکا ئێکێ نیشان ددەت کو چەوا مافێن میوزیکێ دکەڤنە د چارچووڤێ تەکۆلۆژیا نوو دا بۆ مەرەمێن مۆڵەتپێدانێ. یا دودێ نیشان ددەت چ د ڕوودەت دەما هوشیارییێن ناسناما هونەرمەندێ و زانیارییێن مەتا (Metadata) دهێنە قازانجکرن. یا سێیێ نیشان ددەت کو چەوا بەشەکێ کو ب دەمەکێ درێژ هاتییە فەرامۆشکرن د سترانەکێ دا دکەڤنە ژێدەرەکێ زێدە یێ داهاتێ قانوونی.
ب هەڤڕا، وان دەرسەکا گرنگ بۆ کۆمپانیایێن تۆمارکرنێ، بەلاڤکەر، پەبلیشەر و خودانێن کەتەلۆگان ل کوردستانێ و ل سەر ئاستێ بازارێ ناڤنەتەوەیی دابینکەن.
۱. BMG و Suno میوزیکا ژیرییا دەستکرد ژ شەرڤانیێ بەر ب مۆڵەتپێدانێ دگوهۆڕن
ل ١٢ی تەباخا ٢٠٢٦ێ، کۆمپانیایا BMG و Suno هەڤپشکاتییا ستراتیژییا جیهانی ڕاگەهاند کو سەرجەمێ بەرهەمێن تۆمارکری و چاپکرنا میوزیکا BMG ل خۆ دگرێت.
ڤەگوهاستنا ڕێککەوتنێ گرێدایییە ب مۆدێلا ئێکێ یا میوزیکا Suno یا کو دهێتە چاوەڕێکرن ب هەڤپشکاتی دگەل پیشەسازییا میوزیکێ بهێتە پەرەپێدان. ئەڤە چارچووڤەیەکێ دروست دکەت کو تێدا هونەرمەند و نڤیسەرێن سترانێن BMG دکارن بژێرن ئایا دکەنە بەشدار د دەرفەتێن نوو یێن میوزیکا ژیرییا دەستکرد دا یان نە.
ل پەی BMG، ئەو خودانێن بەرهەمێن بەشدار دێ مافێن وان هێنە پاراستن و قەرەبووکرن بۆ بکارئینانا میوزیکا وان. ڕێککەوتن هەروەسا بەحسێ بکارئینانا بەری یا BMG بۆ تۆمارکرن و بەرهەمێن چاپکری ژ لایێ Suno ڤە دکەت.
ئەڤە گۆڕانکارییەکا گرنگ ل سەر مشتومڕا میوزیکا ژیرییا دەستکرد نیشان ددەت. هەتا نووکی، پشکەکا مەزن د ناڤبەرا پلاتفۆرمێن ژیرییا دەستکرد و پیشەسازییا میوزیکا جێگیر دا ب گلەییێن مافێ کۆپیپێکرنێ و دادگاییكرنان دهاتە نیاسین. ڕێککەوتنا BMG-Suno پێشنیار دکەت کو پشکەک ژ بازارێ نووکی بەر ب ڕێپێدانا دانوستاندنکرنێ، مۆڵەتپێدانێ و پشکداریا داهاتی دچێت.
بژاردە بوون پرەنسیپا ناڤەندییە
ڕێککەوتن بەشداربوونێ ب لاوەکی (ژ خۆ رازیبوون) بەحس دکەت. ب پرەنسیپ، هونەرمەند و نڤیسەرێن سترانێن BMG دڤێت هەلبژێرن بەشدار بن نەک کو کارێن وان ب خودکار هاتبنە تێکەلکرن.
ئەڤ جوداهییە گرنگە ژ بەر کو بکارئینانا ژیرییا دەستکرد دکەت چەندین مافێن جودا بگرێتە خۆ. ئەڤە دکەن تۆمارکرنا دەنگی، پێکئینان، تێکست، دەنگ، ناڤ، وێنە، شێوە و ئەنصۆرێن ناسناما هونەرمەندی یان شێوازێ وێ بگرنە خۆ.
کۆمپانیایەکا تۆمارکرنێ دکەت کۆنترۆلا تۆمارکرنا سەرەکی (Master) بکەت بێی کو خودانێ پێکئینانێ بیت. کۆمپانیایەكا چاپکرنێ دکەت سترانێ بڤەڕەشینێت بێی کو کۆنترۆلا تۆمارکرنا ئەسڵی بکەت. هونەرمەندەک دکەت مافێن پەسەندکرنا جودا ژ بۆ بکارئینانا بازرگانی یا دەنگێ خۆ یان ناسناما خۆ بپارێزێت.
ژ بەر ڤێ چەندێ، ڕێککەوتنەکا بەرپرس یا ژیرییا دەستکرد دڤێت هەر مافەکێ پەیوەندیدار دیار بکەت و پشتراست بکەت کو کێ ب ڕێیا قانوونی دەسهەلات هەیە پەسەندکرنا بکارئینانا وێ بکەت.
۲. بەلاڤکرۆکێن دروستکری ل سەر پرۆفیلێن فەرمی یێن براتیل دەرکەتن
ڤەکۆلینەکا Folha de S.Paulo چەندین بەلاڤکرۆکێن بێ مۆڵەت دەرئێخستن کو ب پرۆفیلێن فەرمی یێن هونەرمەندێن ناودارێن براتیل ل سەر سپۆتیفای، دێزەر و یوتیوب میوزیک ڤە هاتبوونە گرێدان.
پرۆفیلێن کارتێکرنکری هونەرمەندێن ژی و یێن مرۆڤێن مری دگرتنە خۆ. ڤەکۆلینێ ناڤێن وەکی Fagner, Jair Rodrigues, Dominguinhos, Moacir Santos, Baden Powell, Zé Kéti, Nelson Cavaquinho, Nana Caymmi و Tom Jobim بەحس کرینە.
هندەک ژ بەلاڤکرۆکێن گۆمانلێکری تۆمارکرنێن مۆسیقی یێن ئامێری بوون کو تایبەتمەندییێن میوزیکا ژیرییا دەستکرد هەبوون. دیار بوو کو بن ناڤێن هونەرمەندێن بناڤودەنگ هاتبوونە بەلاڤکرن بێی کو چ پەیوەندییەکا قانوونی د ناڤبەرا وان و پرۆفیلێن وان دا هەبێت.
سپۆتیفای بۆ Folha ڕاگەهاند کو کەرەستەیێن ب شاشی هاتبوونە ئاماژەکرن ل سەر پرۆفیلێن پەیوەندیدار هاتبوونە رابکرن.
چەوا بەلاڤکرۆکەکا دروستکری دگەهیتە پرۆفیلەکێ فەرمی؟
پلاتفۆرمێن ستریمینگێ رۆژانە کۆمەکا مەزن یا میوزیکێ ژ کۆمپانیایێن تۆمارکرنێ و بەلاڤکەران وەردگرن. هه‌ر دەستپێکرنەکێ زانیارییێن مەتا (Metadata) دگرت کو هونەرمەند، تراک، بەلاڤکرۆک، کۆمپانیا و بەشداربوویێن دی دیار دکەن.
پلاتفۆرم دڤێت پاشی دەستپێکرنا نوو ب پرۆفیلێ دروست یێ هونەرمەندی ڤە گرێ بدەت. ئەگەر زانیارییێن هاتینە هنارتن شاشی بن، تەمام نەبن یان ب مەبەست شاشی بن، دەستپێکرنەک دکەت ب پرۆفیلێ شاش ڤە بهێتە گرێدان.
ئەڤە ب کوشتارا ناساندنا هونەرمەندی (Artist-mapping) دهێتە ناسین. ئەڤە دکەت ب شاشی بێتە روودان دەما دوو هونەرمەند ناڤێن وان وەک hev bin, لێ دکەت ب مەبەست ژی بێتە بکارئینان.
فێلباز دکەن هەوڵ بدەن ناسناما هونەرمەندەکێ ناودار بکار بێنن بۆ دەستڤەئینانا بەرچاڤبوونێ، ڕاکێشانا ستریمان یان بۆ وێ چەندێ کو بەلاڤکرۆکەکا گۆمانلێکری ب شێوەیەکێ رەوا دیار بکەت. پرۆفیلێن هونەرمەندێن مری دکەن زووتر بکەڤنە د مەترسییێ دا دەما چ تیما رێڤەبرنێ نینە کو ب بەردەوامی چاڤدێریا کەتەلۆگێ بکەت.
بکارئینانا ژیرییا دەستکرد ئەڤ شێوازە یێ خراپبکارئینانێ ب ساناهیتر دکەت ژ بەر کو هژمارەکا مەزن یا تۆمارکرنان دکەن ب لەز و ب آرێزە بهێنە بەلاڤکرۆک کرن. لێ ئاریشا بنەڕەتی نە تنێ ژیرییا دەستکردە، بەلکو نەشیانا پشتراستکرنا ناسنامە و دەسهەلاتا وێ لایەنەیە یا کو بەلاڤکرۆکێ پێشکەش دکەت.
۳. LyricFind و Monetunes مافێن تێکستێن سترانان فراوانتر دکەن
د دەمەکی دا کو ڕوودانێن براتیل نیشان ددەن چەوا ناڤەرۆکا دروستکری دکەت ماییرا هونەرمەندێن رەوا کێم بکەت، رێککەوتنا LyricFind-Monetunes نیشان ددەت کو رێڤەبرنا باشتر یا مافان دکەت داهاتەکێ زێدە پەیدا بکەت.
ل ١٢ی تەباخا ٢٠٢٦ێ، کۆمپانیایا مۆڵەتدانا تێکست و زانیارییان LyricFind هەڤپشکاتییەک دگەل پلاتفۆرما رێڤەبرنا مافێن میوزیکا Monetunes ڕاگەهاند.
ل بن ڤێ ڕێککەوتنێ، LyricFind دێ مۆڵەتێ دەت و تێکستان بۆ کارێن ژ لایێ Monetunes ڤە دهێنە رێڤەبرن بۆ خزمەتگوزارییێن وەک Google, TikTok, Amazon Music, YouTube Music, Audi, Deezer, Pandora و Qobuz بەلاڤ کەت.
پیڤەر بۆ کۆمپانیایێن تۆمارکرنێ و بەلاڤکەران ل کوردستانێ چییە؟
بۆ هونەرمەند، کۆمپانیایێن تۆمارکرنێ و خودانێن کەتەلۆگان ل کوردستانێ، ئەڤ پەرەسەندنان نیشان ددەن کو بەلاڤکرنا ناڤنەتەوەیی دڤێت ب رێیا ژێرخانا قانوونی یا پیشەسازی بێتە پشتراستکرن.
نە بسە بسە کو ئینانەکا مۆسیقی بهێتە بارکرن و چاڤەڕێیا ستریمان بهێتە کرن. کەتەلۆگ دڤێت ژ ناڤناڤەکێ دروستکری بهێتە پاراستن، بۆ دەرفەتێن نوو یێن مۆڵەتدانێ بێتە ئامادەکرن و ب هەر ژێدەرەکێ رەوا یێ داهاتێ مافان ڤە بهێتە گرێدان.
