Music
یاساکانی لیستی چارتەکانی ژیریی دەستکرد، پارەدارکردنی میوزیک و مافی خاوەندارێتی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان: سێ گۆڕانکاری کە پێویستە شارەزایانی میوزیک بیانزانن
بڵاوکراوە لە: ٢٢ی ئابی ٢٠٢٦
وەسفی مێتا: چارتە فەرمییەکانی مێنە (MENA) ڕێساکانی مۆسیقای ژیریی دەستکرد دادەمەزرێنن، دەزگای (NZ On Air) دەرگای پڕۆژەی پارەدارکردن دەكاتەوە، و ڕێککەوتنی نێوان سۆنی و دی ئێس دەبلیو (Sony–DSW) مەترسییەکانی مۆڵەتدانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەخاتە ڕوو.
ناونیشانی پێشنیارکراو (URL): ai-chart-rules-music-funding-social-media-copyright
سێ گۆڕانکاریی ئەم دواییە گۆڕانکارییەکی گرنگ لە پیشەسازیی مۆسیقادا دەردەخەن: بەڵگەنامەکردن خەریکە دەبێتە هاوتایی دابەشکردن.
تۆمارکردنە هاوکاریکراوەکان بە ژیریی دەستکرد ئێستا پێویستیان بە بەڵگەی تەکنەلۆژیای یاسایی و داهێنانی مانادار لەلایەن مرۆڤەوە هەیە بۆ ئەوەی مەرجی چارتە سەرەکییەکانی مێنە (MENA) پڕبکەنەوە. سندوقی مۆسیقای نیوزلەندا وەبەرهێنانی گشتی بە بەڕێوەبردنی پیشەگەرانەی پڕۆژە و پلانی بڵاوکردنەوەوە دەبەستێتەوە. لە هەمان کاتدا، کێشەی کۆمپانیای سۆنی میوزیک لەگەڵ (DSW) دەردەخات کە بۆچی ئەو مۆسیقایەی لە پلاتفۆرمە کۆمەڵایەتییەکاندا بەردەستە، بە شێوازێکی خۆکارانە بۆ ڕیکلامی بازرگانی مۆڵەتپێدراو نییە.
ئایا مۆسیقای هاوکاریکراو بە ژیریی دەستکرد دەچێتە ناو چارتە فەرمییەکانی مێنە (MENA)؟
بەڵێ، بەڵام تەنها کاتێک کە تۆمارکردنەکە مەرجە تایبەتەکانی شایستەبوون پڕبکاتەوە.
چارتە فەرمییەکەی مێنە و چارتەکانی ژێر دەسەڵاتی (IFPI) لە سعودیە، ئیمارات، میسر و باکووری ئەفریقا ئەو بنەمایانە پەیڕەو دەکەن کە چاودێریی تۆمارکردنە دروستکراوەکان بە ژیریی دەستکرد دەکەن.
تۆمارکردنێکی هاوکاریکراو بە ژیریی دەستکرد دەکرێت شایستە بێت کاتێک:
- خزمەتگوزاریی ژیریی دەستکرد بە شێوازێکی گونجاو مۆڵەتپێدراوە و بە شێوازێکی یاسایی کاردەکات.
- تۆمارکردنەکە بە ڕێژەیەکی بەرچاو لەلایەن مرۆڤەوە دروستکراوە.
- ڕێز لە مافی خاوەندارێتی، مافی دراوسێکان و مافی کەسێتی دەگیرێت.
- بەرهەمەکە لەگەڵ مەرجەکانی خزمەتگوزاریی ژیریی دەستکرددا دەگونجێت.
- بەشداریکردنی ژیریی دەستکرد بە شێوازێکی گونجاو لە قۆناغەکانی دواتردا ئاشکرا دەکرێت.
- هیچ بەڵگەیەک بۆ ستریمینگی دەستکرد یان دەستکاریی چارتەکان بوونی نەبێت.
یاساکان ڕێژەیەکی دیاریکراو بە ئاشکرا دابنادەن بۆ ئەوەی بە چەند دەژمێردرێت "بە شێوازێکی بەرچاو لەلایەن مرۆڤەوە دروستکراوە". کەواتە شایستەبوون پشت دەبەستێت بە بارودۆخی گۆرانیიەکە و ئەو بەڵگانەی کە پشتگیریی مێژووی داهێنەرانەی دەکەن.
ئەم بنەمایانە لە چوارچێوە جیهانییەکەی (IFPI) بۆ تۆمارکردنە هاوکاریکراوەکان بە ژیریی دەستکرد سەرچاوە دەگرن و ئێستا لە چارتە فەرمییەکەی مێنەدا جێبەجێ کراون.
بۆچی ڕێساکانی چارتەکانی مێنە گرنگن؟
میتاپیدیا (Metadata) ئیتر تەنها داواکارییەکی کارگێڕی نییە. زانیارییەکان لەسەر ئەوەی چۆن تۆمارکردنێک دروستکراوە ئێستا دەتوانن کاریگەرییان لەسەر شایستەبوونی چارتەکە هەبێت.
کۆمپانیاکانی تۆمارکردن، دابەشکاران و هونەرمەندانی کە ژیریی دەستکرد بەکاردەهێنن دەبێت ئەم زانیارییانە بپارێزن:
- ناوی خزمەتگوزاریی ژیریی دەستکرد و وەشانەکەی.
- مەرجەکانی مۆڵەتدان و بەکارهێنانی بازرگانیی خزمەتگوزارییەکە.
- دانیشتنەکانی بەرنامەی دەنگ (DAW)، دەنگەکان (stems) و فایلەکانی پڕۆژەکە.
- مێژووی فەرمانەکان (Prompts) و پێداچوونەوەکان لە کاتی پێویستدا.
- پێناسەی بەشداریی داهێنەرانەی مرۆڤ.
- ناوەکانی هۆنراوەنووس، بەرهەمهێنەر و پێشکەشکار.
- مۆڵەت بۆ هەر دەنگ، وێنە یان ناسنامەیەکی دووبارە دروستکراوە.
- ئەو بەڵگانەی کە پشتگیریی چالاکیی ستریمینگی یاسایی دەکەن.
ناردنی تۆمارکردنێک بەبێ بەڵگەنامەی متمانەپێکراو دەکرێت کێشە دروست بکات تەنانەت کاتێک گۆرانییەکە لەلایەن پلاتفۆرمێکی دیجیتالییەوە پێشوازیی لێکرابێت.
سندوقی پڕۆژەی مۆسیقای نوێی (NZ On Air) چییە؟
بەرنامەی پڕۆژەی مۆسیقای نوێی (NZ On Air) پێشکەشکارانی شایستە لە نێوان ١١ هەزار بۆ ٥٥ هەزار دۆلاری نیوزلەندی پێشکەش دەکات بۆ دروستکردن، تۆمارکردن، بڵاوکردنەوە و بانگەشەکردن بۆ پڕۆژەیەکی مۆسیقایی فرەگۆرانی.
پڕۆژەکە دەبێت لانیکەم پێنج گۆرانی لەخۆ بگرێت. پارەدارکردن دەتوانێت پشتگیریی ئەو چالاکییانە بکات وەک:
- تۆمارکردن و بەرهەمهێنان.
- ڤیدیۆکلیپ و ناوەڕۆکی بینراو.
- ئامادەکاری بۆ بڵاوکردنەوە.
- مارکێتینگ و بانگەشە.
- هەڵمەتەکانی گەشەپێدانی جەماوەر.
- بەڕێوەبردنی پیشەگەرانەی پڕۆژە.
کۆی گشتی بڕە پارەکە دەتوانێت کرێی دروستکردنی هونەرمەند لەخۆ بگرێت کە دەگاتە ١٠%ی پارەدارکردنەکە. بۆ نموونە، پڕۆژەیەکی شایستە دەکرێت ٥٠ هەزار دۆلاری نیوزلەندی وەک پارەدارکردنی پڕۆژە و ٥ هەزار دۆلاری تریش وەک کرێی دروستکردنی هونەرمەند وەربگرێت.
داواکارییەکان لە ٢٠ی ئاب کراونەتەوە و لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ کاتژمێر ٤:٠٠ی ئێوارە داخستران. بڕیارەکانی پارەدارکردن لە ٢ی تشرینی دووەم چاوەڕوان دەکرێن.
داواکاران دەبێت مەرجەکانی شایستەبوونی بەرنامەکە پڕبکەنەوە، وەک مۆسیقای نیوزلەندی بناسرێن و لە ڕێگەی دەربڕینی ئارەزووەوە (Expression of Interest) پەیوەندی بە تیمی مۆسیقای (NZ On Air) بکەن. ئەوان هەروەها پێویستیان بە بەڕێوەبەری پڕۆژە و کۆمپانیایەکی پیشەگەرانەی سەربەخۆی مۆسیقا هەیە کە بنکەکەی لە نیوزلەندا بێت.
ئەم شێوازەی پارەدارکردن بۆچی گرنگە؟
ئەم بەرنامەیە زیاتر لە دابینکردنی تێچووی ستۆدیۆ ئەنجام دەدات؛ ئەو پارەدارکردنی گشتی بە پلانی بڵاوکردنەوەی بازرگانیی ڕێکخراوەوە دەبەستێتەوە.
هونەرمەندان دەبێت ئەوە پیشان بدەن کە کەس، بودجە و پشتگیریی پیشەگەرانەی پێویستیان هەیە بۆ هێنانی مۆسیقاکە بۆ بازاڕ. ئەمەش مەترسیی پارەدارکردنی ئەو تۆمارکردنانە کەمدەکاتەوە کە هەرگیز بڵاوکردنەوەیەکی کاریگەر یان هەڵمەتێکی بانگەشەیان بۆ ناکرێت.
چی لە نێوان سۆنی میوزیک و (DSW) ڕوویدا؟
کۆمپانیای سۆنی میوزیک و براندە دیزاینکراوەکان (Designer Brands) - کە کۆمپانیای دایکی فرۆشگای پێڵاوی (DSW)یە - گەیشتوون بە ڕێککەوتنێکی بنەڕەتی سەبارەت بەو تۆمەتانەی کە گوایە مۆسیقای مۆڵەتپێدراو لە ڤیدیۆ بازرگانییەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بەکارهاتووە.
مەرجە داراییەکان ئاشکرا نەکراون، و لایەنەکان لە کاتی ڕاگەیاندنەکەدا هێشتا خەریکی گفتوگۆ و جێبەجێکردنی بەڵگەنامەی ڕێککەوتنی کۆتایی بوون. کەیسێکی تری جیاوازی کۆمپانیای وارنەر میوزیک (Warner Music) کە پەیوەندی بە تۆمەتی هاوشێوەوە هەبوو بە فەرمی کۆتایی نەهاتووە.
ئایا براندەکان دەتوانن مۆسیقای تیکتۆک یان ئینستاگرام لە ڕیکلامدا بەکاربهێنن؟
بە شێوازێکی خۆکارانە نا.
بەردەستبوونی گۆرانییەک لە کتێبخانەی مۆسیقای بەکاربەری پلاتفۆرمێکدا، بە تەنها ئەوە ناسەلمێنێت کە کۆمپانیایەک مۆڵەتی هەیە بۆ بەکارهێنانی لە ناوەڕۆکی مارکەکاندا، ڕیکلامی پارەدارکراو یان هەڵمەتە بازرگانییەکانی تردا.
بەکارهێنانی بازرگانی ڕەنگە پێویستی بە دوو مۆڵەتی جیاواز هەبێت:
- مۆڵەتی بەکارهێنانی تۆمارە سەرەکییەکان (master-use licence) کە تۆمارکردنی دەنگیی تایبەت دەگرێتەوە.
- مۆڵەتی بڵاوکردنەوە یان هاوسەنگی (publishing or synchronisation licence) کە ئاوازە بنەڕەتییەکە دەگرێتەوە.
مۆڵەتەکە دەبێت بە ڕوونی پلاتفۆرمە پەیوەندیدارەکان، ناوچەکان، ماوەی هەڵمەتەکە، شێوازەکانی ناوەڕۆک و بەکارهێنانی لە میدیای پارەدارکراودا داپۆشێت.
سێ گۆڕانکارییەکە چ خەسڵەتێکی هاوبەشیان هەیە؟
هەرسێ چیرۆکەکە دەردەخەن کە کارە پیشەگەرەکانی مۆسیقا زیاتر و زیاتر پشت بە بەڵگەنامەی پشتڕاستکراوە دەبەستن.
- ڕێساکانی چارتەکانی مێنەی ژیریی دەستکرد: مەترسیی سەرەکی بریتییە لە شایستەنەبوونی تۆمارکردنەکە بۆ چارتە فەرمییەکان، و بەڵگەی پێویست بریتییە لە مەرجەکانی خزمەتگوزاریی ژیریی دەستکرد، بەشداریی مرۆڤ، میتاپیدیا و دروستیی ستریمینگ.
- پارەدارکردنی (NZ On Air): مەترسییەکە ڕەتکردنەوەی داواکاری یان لاوازیی لە جێبەجێکردنی پڕۆژەکەیە، و بەڵگەی پێویست بودجە، پلانی بڵاوکردنەوە، بەڕێوەبەری پڕۆژە، هاوبەشی پیشەگەر و پێوەرەکانی سەرکەوتن (KPIs) لەخۆ دەگرێت.
- مۆسیقای بازرگانیی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان: مەترسییەکە داواکاریی مافی خاوەندارێتی یان لابردنی هەڵمەتەکەیە، و بەڵگەی پێویست بریتییە لە مۆڵەتەکانی تۆمارە سەرەکییەکان و بڵاوکردنەوە کە بەکارهێنانی بازرگانی داپۆشن.
بۆ کۆمپانیاکانی تۆمارکردن و دابەشکاران، کارەکە لە کاتی بارکردنی گۆرانییەکدا کۆتایی نایەت. زانیاریی مافەکان، تۆمارە داهێنەرەکان، مۆڵەتەکانی مارکێتینگ و بەڵگەنامە داراییەکان دەبێت لە سەرانسەری خولی ژیانی بڵاوکردنەوەکەدا بە پێکەوەیی بمێننەوە.
ئایا (AC Music) و هونەرمەندانی کورد دەبێت چی بکەن؟
کۆمپانیای (AC Music)، کۆمپانیا سەربەخۆکانی تۆمارکردن و هونەرمەندانی کورد دەتوون بە پێشکەشکردنی سێ ڕێڕەوی کارکردنی کرداری وەڵام بدەنەوە:
- دروستکردنی فایلی بڵاوکردنەوەی ژیریی دەستکرد: بۆ هەر بەرهەمێکی هاوکاریکراو بە ژیریی دەستکرد، پێویستە بوخچەیەک هەبێت کە مەرجەکانی خزمەتگوزاری، فەرمانەکان (Prompts)، فایلەکانی پڕۆژە، دەنگەکان، راگەیاندنی بەشداربووان، مۆڵەتەکان و زانیارییەکانی ئاشکراکردن لەخۆ بگرێت.
- ئامادەبوون بۆ پارەدارکردن پێش کرانەوەی دەرفەتەکە: پێویستە هونەرمەندان پاکێجێکی پڕۆژەی دووبارە بەکارهێنراو بپارێزن کە بودجە، خشتەی کاتیی بڵاوکردنەوە، ستراتیژیی مارکێتینگ، بەرپرسیارێتییەکان، ئامانجەکانی جەماوەر و ئەنجامە پێوانەکراوەکان لەخۆ بگرێت. ئەمەش کارەکە ئاسانتر دەکات بۆ وەڵامدانەوەی خێرا کاتێک بەخشش یان دەرفەتەکانی وەبەرهێنانی بەردەست دەبن.
- پێداچوونەوە بە مۆسیقادا لە هەموو هەڵمەتێکی بازرگانیدا: پێش بڵاوکردنەوەی هەر ڤیدیۆیەکی مارکەکراو، دڵنیابە لەوەی کێ خاوەنی تۆمارکردنەکەیە و کێ ئاوازەکەی نووسیوە. مۆڵەتە نووسراوەکە دەبێت بەکارهێنانی بازرگانیی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان داپۆشێت - نەک تەنها بڵاوکردنەوەی کەسێتی یان بەکارهێنانی سروشتیی پلاتفۆرمەکە.
ئەنجام
پیشەسازیی مۆسیقا بەرەو سیستەمێک هەنگاو دەنێت کە تێیدا شایستەبوون، پارەدارکردن و بەکارهێنانی بازرگانی پشت بە بەڵگە دەبەستن.
ئامرازەکانی ژیریی دەستکرد دەکرێت بەشێک بن لە تۆمارکردنێکی شایستەی چارت، بەڵام داهێنانی مرۆڤ و بەکارهێنانی یاسایی دەبێت بەڵگەنامەیان بۆ بکرێت. پارەدارکردنی گشتی دەتوانێت پشتگیریی پڕۆژە ئەمبیتیۆسەکانی مۆسیقا بکات، بەڵام زیاتر و زیاتر پێویستی بە بەڕێوەبردنی پیشەگەرانە و پلانی بڵاوکردنەوەی پێوانەکراو هەیە. پلاتفۆرمە کۆمەڵایەتییەکان دەتوانن یارمەتی براندەکان بدەن لە گەیشتن بە جەماوەر، بەڵام کتێبخانەکانی مۆسیقای بەکاربەریان جێگەی مۆڵەتدانی دروست بۆ مەبەستی بازرگانی ناگرنەوە.
بۆ هونەرمەندان، کۆمپانیاکانی تۆمارکردن و دابەشکاران، پەیامە کاراکە ڕوونە: پرۆسەی داهێنەرانە بەڵگەنامە بکەن، زانیاریی ڕاستەقینەی مافەکان تۆمار بکەن و پێش بڵاوکردنەوە یان بانگەشەکردن بۆ مۆسیقا بە شێوازێکی بازرگانی، مۆڵەتی نووسراو بەدەستبهێنن.
پرسیارە دووبارەبووەوەکان (FAQs)
- ئیا گۆرانییە تەواو دروستکراوەکان بە ژیریی دەستکرد شایستەی چارتە فەرمییەکەی مێنەن؟تۆمارکردنێک دەبێت بە ڕێژەیەکی بەرچاو لەلایەن مرۆڤەوە دروستکرابێت و بنەماکانی تری شایستەبوون پڕبکاتەوە. تۆمارکردنێکی تەنها بە فەرمان (prompt-only) لەگەڵ کەمترین داهێنانی ماناداری مرۆڤ ڕەنگە ئەو پێوەرە پڕنەکاتەوە، هەرچەندە هیچ ڕێژەیەکی جێگیر بڵاونەکراوەتەوە.
- ئیا پێویستە بەکارهێنانی ژیریی دەستکرد ئاشکرا بکرێت؟چوارچێوەکە داوا دەکات کە بەشداریکردنی ژیریی دەستکرد لە قۆناغەکانی دواتردا بە شێوازێکی گونجاو ئاشکرا بکرێت لەگەڵ ڕێساکانی نیشانکردن و پێوەرەکانی پیشەسازییەکەدا.
- دەزگای (NZ On Air) چەندە پارە دابین دەکات؟داواکارانی شایستەی پڕۆژەی مۆسیقای نوێ دەتوانن داوای نێوان ١١ هەزار بۆ ٥٥ هەزار دۆلاری نیوزلەندی بکەن، کە کرێی دروستکردنی هونەرمەندیش دەگرێتەوە.
- ئیا پارەدارکردنەکە دەتوانێت پشتگیریی گۆرانییەکەی تاکەکەسی بکات؟بەرنامەی پڕۆژەی مۆسیقای نوێ بۆ ئەو پڕۆژانەیە کە لانیکەم پێنج گۆرانی لەخۆ دگرن. (NZ On Air) رێڕەوی تری پارەدارکردنی هەیە کە ڕەنگە بۆ تاکە گۆرانییەکان گونجاوتر بن.
- ئیا ڕێککەوتنی سۆنی و (DSW) کۆتاییە؟ئەوە ڕێککەوتنێکی بنەڕەتییە. بەڵگەنامەی کۆتایی و مەرجە داراییەکان لە کاتی ڕاگەیاندنی گەشەسەندنەکەدا بە ئاشکرا بڵاونەکرابوونەوە.
- ئیا بازرگانییەک دەتوانێت هەر گۆرانییەک بەکاربهێنێت کە لەناو بەرنامەیەکی تۆڕە کۆمەڵایەتیدا بەردەستە؟نەخێر. بەردەستبوونی لە کتێبخانەی بەکاربەردا بە شێوازێکی خۆکارانە مۆڵەت بۆ ناوەڕۆکی مارکەکان یان ڕیکلام دابین ناکات. ڕەنگە مۆڵەتی جیاوازی تۆمارە سەرەکییەکان و بڵاوکردنەوە پێویست بێت.
ئەم وتارە زانیاری گشتی پیشەسازیی مۆسیقا دابین دەکات و ئامۆژگاری یاسایی پێکناهێنێت.
بۆ زانیاریی زیاتر، تکایە سەردانی لینکی بایۆمان بکەن.